کدام اخلالگر؟ ساختار اقتصاد کشور مریض است
این روزها در مورد افزایش قیمت سکه و ارز تحلیل های مختلفی به خورد جامعه داده می شود. اما واقعا" دلیل افزایش نرخ سکه و ارز چست؟ جواب اینکه چرا قیمت طلا افزایش یافت، کاملا" مرتبط با دلیل افزایش نرخ ارز است زیرا طلا از جمله اقلام وارداتی به کشور است و بدیهی است که مانند تمام کالاهای وارداتی، قیمت آن با گران شدن دلار، گران می شود. اما چرا خود دلار گران شده است؟
برای یافتن پاسخ این سوال به دهها سال قبل برمی گردیم. به زمانی که شاید بیش از هشتاد درصد جمعیت کشور هیچ نیازی به محصولات وارداتی نداشتند و تمام معیشت خود را از طریق دامداری، کشاورزی، پوشاک و... در درون کشور تامین می کردند. نفت که از زمین بیرون آمد، پول مفت آن وارد جامعه شد. از آنجایی که پول مفت همیشه مایه فساد است، با ورود آن به اقتصاد کشور، در ظاهر تغییر و تحولات و زرق و برقی به زندگی مردم داده شد. اما باطن این پیشرفت به جز بناشدن ساختار اقتصاد کشور بر مبنای پایه سست پول نفت و وابستگی به کشورهای پیشرفته غربی چیزی نبود. مشکل دیگری که ایجاد شد، این بود که دولت با داشتن پول نفت، قیمت برخی کالاها را به صورت دستوری تعیین می نمود که یکی از این کالاها همین دلار آمریکاست. به عنوان مثال در جایی خواندم که ارزش واقعی دلار در اواخر حکومت پهلوی 50 تومان بوده است، این درحالیست که حکومت وقت با پول نفت، ارزش دلار را فقط هفت تومان تعیین نموده بود. این روند غلط در دوران بعد از انقلاب هم ادامه یافت. یک بار در دوران دولت هاشمی رفسنجانی قیمت دلار قدری شناور شد تا تورم انباشته ناشی از آن آزاد شود و بدین ترتیب قیمت دلار به 800 تومان رسید. این قیمت از همان زمان ثابت نگه داشته شد و مجددا" تورم موجود در جامعه انباشته شد. این انباشت تورم در دولتهای خاتمی و احمدی نژاد تا همین یکی دوسال قبل ادامه یافت.
بگذارید مثال دیگری بزنم. یادم می آید حدود سالهای 85-86 قیمت لبنیات بالا رفت و مثلا" پنیری که مصرف میکردیم از 600 تومان به 650 تومان رسید. چند روز بعد احمدی نژاد در مصاحبه ای گفت که قیمتها را پایین می آورد و همین طور هم شد و بعد از یکی دو هفته آن 50 تومان اضافی از قیمت پنیر کاهش یافت. سوال این است که دولت با چه حقی و چرا چنین کاری کرد؟ دلیل این کار دولت فقط کسب رضایت مردم بود. مردمی که تنها همین قیمت اجناس را می بینند و اصلا" به عواقب اقتصادی چنین کارهایی آگاهی ندارند. اما دولت این پول را از کجا آورد و توانست با پرداختن مبالغی به لبنیاتی ها، قیمت محصولات آنها را پایین بیاورد؟ جواب همان پول مفت نفت است که بدون هیچ زحمتی به دست دولت رسیده است.
اما وضعیت ایجاد شده در روزهای اخیر ناشی از چیست؟ همه می دانیم که دولت جمهوری اسلامی چند ماه است که مورد شدیدترین تحریمها از سوی غرب قرار گرفته است. جمهوری اسلامی در گذشته حدود دومیلیون بشکه نفت می فروخت و پول آن را به راحتی بدست می آورد. اما در شرایط فعلی فروش نفت تقریبا" به یک میلیون بشکه رسیده است و حتی همین یک میلیون بشکه نیز که به فروش میرسد، درآمد ناشی از فروشش بسیار کمتر از شرایط سابق است و درآمد دولت در بهترین حالت حدود یک سوم سابق است. این درآمد هم اکثرا" به ارز کشور چین و هند است که به سختی برای ما دلار میشود!
به نظر میرسد با توجه به کاهش شدید بودجه و درآمد دلاری کشور، دولت مجبور شده است که با شناور کردن نرخ ارز، از بار اقتصادی خود بکاهد. این امر باعث شد که روز به روز قیمت دلار و طلا و سایر کالاهای وارداتی بالا رود. در این بین برخی از مردم از روی جهل و حرص و سودجویی وارد بازار دلار و طلا شده و به افزایش هرچه بیشتر قیمت ها کمک نمودند. فکر میکنم افرادی که در روزهای اخیر به عنوان اخلالگر دستگیر شده اند، عامل دشمن نباشند. بلکه همین مردم عادی هستند که برای افزایش سود خود وارد معرکه ارز و طلا شده اند.
اما از نوشته های بالا نمی توان نتیجه گرفت که عامل اصلی افزایش نرخ ارز، تحریمهای آمریکا است. چرا؟ زیرا تحریمها فقط عامل برافتادن پرده از فساد پنهان موجود در اقتصاد مریض ایران است وگرنه حتی اگر تحریم نمیشدیم، حدود 30 یا 40 سال دیگر که نفت کشورمان به اتمام میرسید، باز هم دچار این مشکل میشدیم. تحریمها فقط باعث شد که این بیماری زودتر علائم نامطلوب خود را بروز دهد.
اما مهمتر از چرایی افزایش قیمتها،یافتن راه حلی برای غلبه بر مشکلات موجود است. به راستی راه حل چیست؟وظیفه هر مسلمان خداترس در شرایط کنونی چیست؟ وظیفه هر ایرانی که احساس می کند در برابر آینده کشور و بهبود شرایط زندگی آیندگان مسئول است، چیست؟
ابتدایی ترین و ضروری ترین کاری که باید انجام شود، عدم خرید کالاهای وارداتی به جز در موارد اضطراری می باشد. مثلا" خرید طلا و سکه را می توان به طور کامل متوقف کرد. چراکه هیچ کاربرد حیاتی در زندگی ندارد. دلار را نیز فقط برای خرید دستگاههای مورد نیاز برای تداوم فعالیتهای صنعتی کشور، لوازم بیمارستانی و... باید بکار گرفت و از هرگونه مسافرت غیرضروری به خارج از کشور و کلا" هرگونه فعالیت ارزبر اجتناب کرد.
جنگ همه جانبه آمریکا علیه ایران طی روزهای گذشته با خارج کردن گروهک مجاهدین خلق از فهرست گروههای تروریستی ادامه یافت. بدین ترتیب آمریکا نشان داد که در حال استفاده از آخرین پتانسیل های باقیمانده خویش برای مقابله با جمهوری اسلامی است که به زباله ای نظیر این گروهک چنگ زده است.
برای امر مبارکی قصد خرید 14 سکه بهار آزادی داشتم. اما زمانی به پول رسیدم که بازار طلا و ارز به شدت در حال نوسان بود. ورود به چنین آشفته بازاری شاید برایم سود مادی داشت و سرمایه ام را تاکنون 50 درصد افزایش میداد، اما چنین کاری از نظر شرعی چقدر می توانست درست باشد؟ آنهم در زمانی که ملت مثل گوسفند تشنه که به جوی آب هجوم می برد، به بازار ارز و طلا هجوم برده و باعث افزایش هر چه بیشتر قیمتها شدند.
"دانشجوی بیدار" کشکولی است از تراوشات ذهنی دانشجویی که سعی میکند بیدار باشد. دانشجویی نه تنها یک دوره تحصیلی که یک عنوان است برای گروهی از انسانها. چراکه انسانها به سه دسته تقسیم میشوند: یا عالمند یا دانشجو و باقی در جهل و تاریکی به سر میبرند و صد رحمت به یک گله گوسفند.